• Signalen kindermishandeling

    Signalen herkennen

    Signalen van kindermishandeling zijn soms moeilijk te herkennen, omdat zij vaak niet specifiek zijn voor kindermishandeling. De meeste signalen kunnen ook op een andere zorg wijzen. Signalen staan niet op zichzelf, maar krijgen betekenis door de context. Er is altijd een wisselwerking tussen ons, onze relaties en de omgeving waarin we leven. Signalen kunnen daarom soms moeilijk te herkennen zijn als kindermishandeling. Systeem gericht kijken helpt ons om een duidelijker beeld te krijgen van het kind of de jongere en zijn situatie.

    Gevoeligheid voor signalen

    Signaallijsten ondersteunen het signaleren van kindermishandeling. Het is belangrijk om voorzichtig met signaallijsten om te gaan. Signaallijsten zijn niet volledig, ook andere signalen kunnen wijzen op vormen van kindermishandeling. Bij het signaleren is het met name van belang dat er een gevoeligheid ontwikkeld wordt voor het herkennen van situaties die afwijken van het normale gedrag of de situatie. Het gevoelig zijn voor signalen noemen we 'signaalgevoeligheid' en kan worden versterkt doordat we ons verdiepen in kindermishandeling.

    Signalen per leeftijdsgroep

    De signalen zijn onderverdeeld in de leeftijdsgroepen 0 tot 4 jaar, 4 tot 12 jaar en 12 tot 18 jaar. De signalen van plegers zijn universeel voor het signaleren van kindermishandeling.

  • Signalenlijst kinderen en jongeren

    Slachtoffer 0 tot 4 jaar

    Slachtoffer 4 tot 12 jaar

    Slachtoffer 12-18 jaar

    • Heeft angst voor lichamelijk contact of is juist overdreven gericht op lichamelijk contact
    • Heeft een negatief zelfbeeld en lichaamsbeeld
    • Heeft een vertraagde ontwikkeling of stoornissen (spraak, motoriek, groeiachterstand)
    • Heeft onverklaarbare verwondingen op vreemde plekken, bloeduitstortingen, rode plekken rond de ogen bij zuigelingen
    • Heeft verstoorde eet- en slaapgewoontes (opvallend vermageren of aankomen, oververmoeid)
    • Heeft verwondingen en/of oude littekens (blauwe plekken, brandwonden, botbreuken, snij-, krab- en bijtwonden)
    • Is agressief naar zichzelf, anderen en/of omgeving
    • Is bang om alleen te zijn of heeft angst voor bepaalde mensen of plekken
    • Is dwingend en/of vraagt veel aandacht
    • Is in zichzelf gekeerd of juist hyperactief
    • Is passief en apathisch of huilt of schreeuwt buitensporig veel
    • Is vaak ziek of ziektes herstellen slecht
    • Is verwaarloosd (luiers niet verschoond, te kleine schoenen, slecht verzorgd gebit, vieze kleren)
    • Maakt weinig/vreemd contact
    • Speelt geweld- of seksuele situaties na
    • Vertoont angst voor onderzoek en/of verschonen (knijpt billen samen bij optillen of verschonen
    • Vertoont extreme schrikreacties of houdt het lichaam stijf bij optillen
    • Vertoont plotselinge gedragsverandering in contact met ouders/verzorgers
    • Specifiek voor seksueel misbruik
    • Heeft buikpijn zonder aanwijsbare reden
    • Heeft pijn, verwondingen, infecties aan de geslachtsorganen
    • Vertoont niet bij de leeftijd passend seksueel gedrag of kennis
    • Weigert om over een 'geheimpje' te praten dat het met een volwassene heeft
     
    •  Blijft rondhangen na schooltijd en / of is heel vroeg op school, komt regelmatig te laat
    • Gebruikt alcohol en/of drugs
    • Gedraagt zich niet naar zijn leeftijd, is niet zindelijk op de leeftijd dat het hoort of heeft een terugval in gedrag
    • Gedraagt zich overdreven aangepast en afhankelijk of rebelleert
    • Gedraagt zich passief en apathisch of juist heel druk
    • Heeft angst voor lichamelijk contact of is juist overdreven gericht op lichamelijk contact
    • Heeft een negatief beeld van zichzelf en de omgeving
    • Heeft een vertraagde ontwikkeling of stoornissen (spraak, motoriek, groeiachterstand
    • Heeft ongezonde eet- en slaapgewoonten (opvallend vermageren of aankomen, oververmoeid)
    • Heeft regelmatig buikpijn, hoofdpijn of last van flauwvallen
    • Heeft verwondingen en/of oude littekens (blauwe plekken, brandwonden, botbreuken, onverklaarbare verwondingen op vreemde plekken
    • Is agressief richting zichzelf, anderen en/of omgeving
    • Is bang om alleen te zijn of heeft angst voor bepaalde mensen of plekken
    • Is vaak ziek of ziektes herstellen slecht
    • Is verwaarloosd (hongerig, slecht gebit, vieze, niet passende kleding)
    • Is wantrouwend, houdt afstand of maakt geen oogcontact
    • Laat afwijkend spel zien
    • Misdraagt zich (diefstal, brandstichting, vandalisme)
    • Neemt geen vriendjes mee naar huis
    • Presteert op school onder het eigen kunnen of er is een plotselinge terugval in prestaties
    • Vertoont angst voor lichamelijk onderzoek
    • Vertoont plotselinge gedragsverandering in contact met ouders/verzorgers
    • Specifiek voor seksueel misbruik
    • Heeft angst voor mannen of vrouwen in het algemeen of voor een man of vrouw in het bijzonder
    • Heeft pijn, verwondingen, infecties aan de geslachtsorganen
    • Vertoont niet bij de leeftijd passend seksueel gedrag of kennis
    • Weigert om over een 'geheimpje' te praten dat het met een andere volwassene heeft
    • Blijft rondhangen na schooltijd en / of is heel vroeg op school
    • Gebruikt alcohol en/of drugs of heeft schulden
    • Gedraagt zich afhankelijk en/of aangepast of rebelleert
    • Geeft vage verklaringen voor of verbergt verwondingen/verwaarlozing
    • Heeft angst voor lichamelijk contact of is juist overdreven gericht op lichamelijk contact
    • Heeft een negatief beeld van zichzelf en de wereld
    • Heeft justitiële contacten
    • Heeft moeite met autoriteit
    • Heeft ongezonde eet- en slaapgewoonten (opvallend vermageren of aankomen, oververmoeid)
    • Heeft regelmatig buikpijn, hoofdpijn of last van flauwvallen
    • Heeft verwondingen en/of oude littekens (blauwe plekken, brandwonden, botbreuken, onverklaarbare verwondingen op vreemde plekken)
    • Is agressief richting zichzelf, anderen en omgeving
    • Is gefixeerd op masturbatie
    • Is in zichzelf gekeerd/leeft in een fantasiewereld
    • Is vaak ziek of ziektes herstellen slecht
    • Is verwaarloosd (vaak ziek, slecht gebit, gebrek aan ouderlijk toezicht, vieze kleding, of zonder ontbijt / lunch naar school)
    • Is wantrouwend, houdt afstand, maakt geen oogcontact of heeft oppervlakkige contacten
    • Kan zich slecht concentreren
    • Komt regelmatig te laat of school of verzuimt bovengemiddeld
    • Misdraagt zich (diefstal, brandstichting, vandalisme)
    • Presteert onder het eigen kunnen (school, werk)
    • Vertoont angst voor lichamelijk onderzoek of medische hulp
    • Specifiek voor seksueel misbruik
    • Beschikt plotseling over veel zakgeld
    • Gebruikt extreem seksueel gekleurde taal en/of gedrag
    • Heeft angst voor mannen of vrouwen in het algemeen of voor een man of vrouw in het bijzonder
    • Heeft pijn, verwondingen, infecties aan de geslachtsorganen
    • Vertoont niet bij de leeftijd passend seksueel gedrag of kennis
  • Pleger

    • Gedraagt zich onverschillig t.o.v. welzijn van het kind
    • Geeft aan het kind niet aan te kunnen en/of maakt overmatig gebruik van "zoethoudertjes"
    • Geeft vage verklaringen voor verwondingen/verwaarlozing
    • Heeft relatieproblemen
    • Heeft verwachtingen die niet bij de leeftijd van het kind horen
    • Houdt het kind vaak thuis
    • Is onzorgvuldig in het nakomen van afspraken
    • Kent een laag gevoel van eigenwaarde, negatief zelfbeeld
    • Leeft in een sociaal isolement / gesloten gezin
    • Meldt zichzelf of gezinsleden vaak ziek
    • Mijdt contact met leiding van peuterspeelzaal/kinderopvang
    • Scheldt het kind uit en/of troost het kind niet
    • Stelt zich overbeschermend op
    • Uit veel klachten over het gedrag van het kind
    • Verhuist regelmatig of is regelmatig verhuisd
    • Vermijdt verantwoordelijkheid te nemen voor eigen gedrag en/of beschuldigt het kind
    • Vertoont negatief / dwingend gedrag t.o.v. het kind
    • Weigert benodigde medische of geestelijk hulp voor het kind
    • Wordt ondersteund door veel hulpverlening binnen het gezin
    • Ziet geweld als een middel om problemen op te lossen